KOBIETY-PREMIERZY NA
WYGNANIU
PRZYWÓDCZYNIE PARTII
Jarosława Stećko Josypiwna
Naprawdę nazywała się Hanna
Muzyka. Urodziła się 14.V.1920 r. w Romaniwce koło Tarnopola. Była tłumaczką
z angielskiego, francuskiego i niemieckiego. W 1938 r., pod wpływem brata, działacza
Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów w II RP, wstąpiła do OUN. Przez dwa
lata pracowała jako nauczycielka, a potem, w okresie 194-1943, studiowała w
Lwowskim Instytucie Politechnicznym. Po zajęciu kresów przez Armię Czerwoną odmówiła
przyjęcia legitymacji Komsomołu i musiała się ukrywać. Wojnę
niemiecko-sowiecką potraktowała jak wybawienie. Rozpoczęła działalność
polityczną. Widząc jednak, że Niemcy nie chcą odbudowy niepodległego państwa
ukraińskiego, wróciła do podziemia. Była sanitariuszką i łączniczką
Ukraińskiej Armii Powstańczej (UPA). W 1943 r. Niemcy aresztowali ją we
Lwowie za działalność w ukraińskim ruchu nacjonalistycznym. Przed ponownym
najazdem armii sowieckiej uciekła w następnym roku do Monachium. Tam poznała
swego przyszłego męża, Jarosława Stećkę, byłego premiera samozwańczego rządu
ukraińskiego, szefa OUN i więźnia hitlerowskiego obozu Sachsenhausen. Jarosław
Stećko w obozie poznał komendanta AK Stefana Grota-Roweckiego. Tam też powstała
koncepcja, że w obliczu dwóch wielkich wrogów Polacy i Ukraińcy powinni się
trzymać razem. Po zabójstwie Stepana Bandery w 1959 r. przez agenta KGB jej mąż
został szefem OUN. Jarosława ukończyła prawo na uniwersytecie w
Monachium. Stećkowie na emigracji byli współzałożycielami Światowej Ligi
Antykomunistycznej, spotykali się z Richardem Nixonem, Czang Kaj-szekiem i
Ronaldem Reaganem. Po śmierci męża w 1986 r. Sława Stećko została szefową
OUN, Światowej Ligi Antykomunistycznej i Ukraińskiej Administracji Państwowej
(rządu ukraińskiego na wygnaniu). W 1991 r. wróciła na Ukrainę, przez trzy
kadencje była posłanką (1998-2003). Odmowę otwarcia Cmentarza Orląt
Lwowskich traktowała jako moskiewską prowokację. W X.1992 r. założyła na Ukrainie
partię Kongres Ukraińskich Nacjonalistów (ugrupowanie to zostało
zarejestrowane oficjalnie 26.I.1993 r.), która miała kontynuować tradycje OUN.
W 2000 r. ponownie stanęła na czele OUN. W okresie stanu wojennego wspierała
polską opozycję. Organizowała pomoc finansową. Publicznie głosiła, że
Polacy i Ukraińcy powinni traktować wspólną historię tak jak Amerykanie
dzieje wojny secesyjnej - z równym sercem do obydwu stron. Zmarła 12 marca
2003 r. Jej zwłoki spoczęły w Kijowie.